Hramovna slava proslavljena u Salniku

U nedjelju, 9. avgusta, u Salniku pokraj grada Svetog Ivana Zeline, svečano je proslavljena hramovna slava Svete prepodobnomučenice Paraskeve Rimljanke.

Svetu arhijerejsku liturgiju služio je Njegovo Preosveštenstvo Episkop buenosajreski i južno-centralnoamerički, dr Kirilo, administrator Eparhije zagrebačko-ljubljanske, uz sasluženje paroha salničkog jereja Mihaila (Majka) Žikića i đakona Aleksandra Miljanovića.

Bogosluženju je prisustvovalo oko pedeset vjernika iz Salnika i okolnih mjesta. Nakon Svete liturgije obavljena je trokratna litija oko hrama, a potom su blagosloveni slavski darovi.

U arhipastirskoj besjedi episkop Kirilo govorio je o nedjeljnom jevanđelskom događaju iscjeljenja dječaka kojega Hristovi učenici nisu mogli iscijeliti. Posebno je ukazao na značaj vjere, molitve i posta, kao i na pravilan hrišćanski odnos prema bolesti i liječenju.

Osvrnuvši se na primjer Svetog velikomučenika i iscjelitelja Pantelejmona, čiji se spomen takođe proslavlja toga dana, vladika je naglasio da hrišćanski duhovni život ne isključuje medicinsko znanje i liječenje, nego čovjeka poziva da i u bolesti ostane okrenut Bogu, molitvi i životu Crkve. Upozorio je i na opasnost traženja pomoći u okultnim i ezoterijskim praksama, koje su nespojive sa hrišćanskom vjerom.

Govoreći o Svetoj prepodobnomučenici Paraskevi Rimljanki, zaštitnici salničkog hrama, episkop Kirilo podsjetio je na njeno nepokolebljivo ispovijedanje Hrista i vjeru koju je sačuvala uprkos stradanjima i iskušenjima. Njen primjer istakao je kao poziv hrišćanima da i sopstveni život grade na povjerenju u Boga i istrajnosti u vjeri.

Vladika je govorio i o Svetom Klimentu Ohridskom, učeniku Svetih Kirila i Metodija, podsjetivši na značaj njihovog djela za slovensku pismenost, bogosluženje i hrišćansku kulturu.

Tokom bogosluženja paroh salnički Mihailo (Majk) Žikić odlikovan je činom protojereja. Episkop Kirilo podsjetio je da crkveno odlikovanje nije samo čast, nego i veća odgovornost i dodatni krst svešteničke službe.

Liturgijskom sabranju svojim učešćem doprinijeli su i jerođakon Luka (Regodić), sabrat manastira Lepavine, otac Ljubiša Miodragović, kao i čtecevi Ivan Rašović, Goran Klisurić i Matija.

Proslavi su prisustvovali i izaslanik bjelovarsko-križevačkog biskupa mons. Vjekoslava Huzjaka, mons. Vlado Bogdan, generalni vikar Bjelovarsko-križevačke biskupije, dekan i župnik u Svetom Ivanu Zelini, kao i predstavnici Grada Svetog Ivana Zeline – zamjenik gradonačelnice Ivica Sambol i viši savjetnik za imovinsko-pravne i opšte poslove Branka Hođa.

Po završetku bogosluženja upućena je zahvalnost Ministarstvu kulture, Zagrebačkoj županiji i Gradu Sveti Ivan Zelina na dosadašnjoj saradnji i pomoći u obnovi hrama koju je pokrenuo protojerej Đorđe Filipović, sadašnji paroh zagrebački. Zahvalnice su uručene i trudbenicima i dobrotvorima Dragici i Tomislavu Ivanoviću, Aleksandru Ivanoviću, Borisu Ivanoviću, Milanu Raniloviću, Miodragu Raniloviću, Aleksandri Vračević, Đurđi Leščić i Slobodanu Bastašiću. Posebno je istaknut dugogodišnji trud Slobodana Bastašića, višedecenijskog predsjednika Crkvene opštine i čuvara svetinja salničke parohije u Salniku i Lipnici.

Nakon bogosluženja sabranje je nastavljeno uz trpezu ljubavi.

***

Istorija pravoslavne zajednice na prostoru Salnika i okoline vezuje se za doba Katarine Kantakuzine Branković, posljednje grofice Celjske, u čijem su se posjedu nalazile i oblasti oko utvrđenja u Rakovcu i Kalniku. U tim krajevima živjelo je i pravoslavno stanovništvo koje je vremenom organizovalo svoj crkveni život.

Pravoslavni hramovi u Salniku i Lipnici ostali su do danas svjedočanstvo viševjekovnog prisustva pravoslavnih hrišćana na ovom prostoru. Na topografskim kartama iz 16. i 17. vijeka Salnik se pojavljuje sa označenom pravoslavnom crkvom, što svjedoči o ranom postojanju organizovane pravoslavne zajednice.

Tokom svoje duge istorije salnička parohija i njeni hramovi prolazili su kroz različita razdoblja obnove i stradanja.

Sadašnji hram Svete prepodobnomučenice Paraskeve Rimljanke osveštao je 1933. godine Sveti ispovjednik Dositej Zagrebački. Antimins koji se i danas nalazi na Časnoj trpezi hrama takođe je osveštan njegovom rukom i ostaje živo svjedočanstvo kontinuiteta bogoslužbenog života ove svetinje.